Stop de Oorlog
  • Home
  • actualiteit en analyse
    • De puinhopen van de liberale hegemonie
    • Onderhandelingen beloofd maar de oorlog gaat volop door
    • Zelensky staat voor zware keuze
    • Kabinet draagt zelf bij aan internationale geopolitieke instabiliteit
    • Verzet tegen militariseringswet komt op gang
    • Is het einde van de oorlog in zicht
    • Een zomer van uitputtingsoorlogen
    • Hoe verder Drie scenario's voor Oekraine
    • Hoe de twee oorlogen elkaar steeds meer kruisen
    • Wordt de oorlog in Oekraine vergeten
    • Welke les trekken we uit vier jaar oorlog
    • Ook tijdens de gesprekken blijven de bommen vallen
    • Gaan onderhandelingen voor een snelle oplossing zorgen
    • Hoe komen de Oekrainers de winter door...
    • Kan een nieuw 20-puntenplan vrede brengen
    • Europese leiders in de ban van vredespaniek
    • Is de korte herfst van de diplomatie alweer voorbij
    • Is dit een nieuwe ronde in de oorlog of toch de laatste
    • Een hele slechte week voor Oekraine
    • Oekraine loopt leeg - opnieuw verlaten 100.000 jonge mannen het land
    • Wie is in staat om deze uitputtingsoorlog te beeindigen
    • Escaleren om te onderhandelen - gaat dat werken
    • Gaan we van drone-stress toch naar onderhandelingen
    • september 2025 >
      • Alle verloren gebied terug naar Oekraine - kan dat wel
      • Wordt de NAVO de Oekraine-oorlog ingezogen?
      • De moeizame zoektocht naar een uitweg uit de oorlog
    • juli 2025 >
      • Hoe dichtbij is vrede in Oekraine?
      • Hoe de Oekraine-oorlog escaleert naar wereldschaal
    • juni 2025 >
      • Een vredesplan in tijden van oorlogskoorts
      • Hoe Amerikaans verval de wereldcrisis groter maakt
      • Oekraine en Rusland tussen drones en onderhandelingstafel
    • mei 2025 >
      • Waarom gaat het allemaal zo langzaam
      • Hoe kansrijk is een gesprek tussen Rusland en Oekraine
      • Gaat het Amerikaanse vredesinitiatief vastlopen
    • april 2025 >
      • Wordt het buigen of barsten voor Oekraine
      • Hoe de druk verder oploopt in Oekraine en de Europese Unie
      • De NAVO wordt vandaag 76 hoe lang zal ze leven
    • maart 2025 >
      • VS praat met Rusland, EU in verwarring
      • De onderhandelingen zijn begonnen maar het sterven gaat door
      • Terwijl de Atlantische wereld verbrokkelt gaat de oorlog door
    • februari 2025 >
      • Drie jaar oorlog en wat nu
      • Hoe Trumps telefoontje NAVO en Oekraine in een draaikolk stort
      • Waarom Trump zijn toevlucht neemt tot intimidatie en bedreiging
    • januari 2025 >
      • Hoe Trump een nieuwe fase begint in de oorlog en binnen de NAVO
      • Hoe neemt Biden afscheid van Oekraine
    • Van week tot week 2024 >
      • december 2024 >
        • Hoe de oorlog nu ook de NAVO zelf aantast
        • Terwijl wij wachten op Trump...
        • Wie krijgt straks de Oekrainse bodemschatten
      • november 2024 >
        • Uitgeput Oekraine bestookt Russisch achterland
        • Langzaam kruipt Trumps schaduw over de wereld
        • Zo wordt de oorlog in Oekraine steeds internationaler
      • oktober 2024 >
        • Waarom Zelensky nu ook een actieplan nodig heeft
        • Nie wieder Krieg
        • Hoe houdt Zelensky zijn overwinningsplan nog overeind
      • september 2024 >
        • Waarom dit een beslissende week is voor Oekraine
        • Waarom de oorlog in Oekraine op een kruispunt staat
        • Op deze manier denkt Oekraine alsnog de oorlog te winnen
      • augustus 2024 >
        • Hoe Oekraine Rusland binnenviel om beter te kunnen onderhandelen
      • juli 2024 >
        • Hoe Oekraine met China onderhandelt over een deal met Rusland
        • Waarom de tegenstellingen in de wereld scherper worden
        • De uiteenlopende signalen van Zelensky
      • juni 2024 >
        • Na 850 dagen oorlog nog geen eind in zicht
        • Diplomatie nu aanvaard als tweede spoor in de oorlog
        • Nieuwe escalatie of toch naar de onderhandelingstafel
      • mei 2024 >
        • Wordt het escalatie of onderhandelen
        • Houdt Oekraine stand deze zomer
      • april 2024 >
        • Oorlog gaat weer nieuwe fase in
        • Dienstplicht Oekraine oneindig
        • Staat het front op instorten
      • maart 2024 >
        • De tunnel van het oorlogsdenken
        • Oorlog op een kruispunt
        • ‘Onderhandelingen onvermijdelijk’, maar wanneer
      • februari 2024 >
        • Moet Nederland Amerikaproof worden gemaakt
        • Wie heeft een pil tegen de oorlogskoorts
      • januari 2024 >
        • Westen plant voor nog tien jaar oorlog in Oekraine
        • NAVO provoceert met enorme oefening
        • Oekraine zoekt nieuwe strategie
    • Van week tot week 2023 >
      • december 2023 >
        • Aan het eind van een bloedig tweede oorlogsjaar
        • De bedreigingen voor Oekraine
        • Zelensky Oorlog komt in nieuwe fase
      • november 2023 >
        • De balans van 21 maanden oorlog
        • Onderhandelingen of uitputtingsoorlog
        • Navo wil onderhandelen Oekraine in nood
      • oktober 2023 >
        • Voorbereiding voor een lange oorlog
        • Onderdrukte paniek...
        • 600 dagen oorlog
        • Nederlandse generaal wil meer wapenfabrieken
      • september 2023 >
        • Voorbereid op een lange slepende oorlog
        • Een lange oorlog in het verschiet
        • Zelenski waarschuwt en bedreigt Europa
        • Over dienstplichtontduikers en Poolse boeren
      • augustus 2023 >
        • Escalatie uitputting en twijfel
      • juli 2023 >
        • Ambities en tegenslag op het slagveld
        • 500 dagen oorlog - 500 dagen barbarij
        • Oorlog gaat door - militarisering van Europa ook
      • juni 2023 >
        • Stilte voor de storm...
        • Oorlog komt in nieuwe fase
        • Afrika: Stop de oorlog
        • Gevecht over toekomst Rusland
      • mei 2023 >
        • Wachten op een nieuw front in het oosten
        • Geen Amerikaanse kernwapens in Europa
      • april 2023 >
        • Komt er een Oekraiens offensief
        • De betekenis van de gelekte stukken
        • De mislukte herovering van de kerncentrales van Zaporisha
        • De zorgen van Zelensky
  • Toespraken
    • De verschrikkelijke dwang van de oorlog
    • Praat met uw kind voordat Defensie het doet
    • Deze oorlogsstemming is heel gevaarlijk
    • Nieuwe defensiewet zet rechten op de tocht
    • Vrede is de enige weg naar bevrijding
    • Rik Bresters van Dwars tegen dienstplicht
    • Oorlog aan den oorlog
    • Wij willen geen wapenwedloop meer
    • Toespraken 2025 >
      • Voorstellen voor een internationale vredesbeweging
      • Tofik Dibi (BIJ1) 'Oorlogspolitiek gaat zorgen voor grootste sociale afbraak
      • Vredescomite UvA: 'Studenten willen geen oorlogshitsers'
      • Begrijpen wij wel echt wat een kernoorlog betekent
      • Een wapenwedloop biedt geen veiligheid
    • Toespraken 2024 >
      • Kanttekeningen bij een oud gedicht
      • Laten we ons inzetten voor meer menselijkheid
      • Boycot Desinvesteren en Sancties gericht op Israel (BDS)
      • Over Gaza Oekraine en de NAVO en hoe ze samenhangen
      • De Navo is niet welkom aan de universiteit
      • Waarom is de afslag naar neutraliteit gemist
      • Beeindig deze waanzin
    • Toespraken 2023 >
      • Ik durf niet meer na te denken over oplossingen
      • Weg met het oorlogsklimaat
      • Jolle Demmers over Necro-politiek
      • Vrede is heel kostbaar
      • Verken mogelijkheid compromis
      • Westerse wereldheerschappij loopt op z'n eind
      • Toespraken juni 2023 >
        • Nederland zit vast in gevaarlijke oorlogslogica
        • War knows no Mercy
      • Toespraken mei 2023 >
        • Tanks brengen geen vrede
      • Toespraken april 2023 >
        • Oekraine, wapens, militarisme en klimaatcrisis
        • Over demonstreren...
      • Toespraken maart 2023 >
        • Hoe gevaarlijk is munitie met verarmd uranium
        • Kernwapens in Wit-Rusland en West-Europa
        • Onderhandelen of lenteoffensief
        • Oproep tot onderhandelen (herhaling)
        • Munitie Munitie
      • Toespraken februari 2023 >
        • This barbaric war is also killing my country Russia
        • Een jaar oorlog
        • Onze kernenergie blijft afhankelijk van Rusland
        • Het Russisch handelskantoor gaat dicht
        • No Belarusian troops for the war
        • Gaat het laatste kernwapenverdrag eraan?
        • Stop the killing!
        • Begint medicijn tegen oorlogskoorts te werken?
      • Toespraken januari 2023 >
        • Meer oorlog, meer loze woorden
        • Nieuw offensief in voorbereiding
        • Eenheid in verscheidenheid
        • Hoeveel tanks heeft Oekraïne nodig?
        • In oorlog met Rusland - direct of indirect?
        • De roep om Plan B
    • Toespraken 2022 >
      • Toespraken december 2022 >
        • Wat is het karakter van deze oorlog?
        • Geen Kerstbestand, wel roep om onderhandelen
        • Onze Oekraïense en Russische vrienden...
        • Oekraine mag van VS nu in Rusland aanvallen
        • Start olieboycot en spanningen in Westerse kamp
        • Wie maakt de meeste oorlogswinst?
      • Toespraken november 2022 >
        • Geen verschroeide aarde maar terreur door bevriezing
        • Waartoe leidt de zware nederlaag van Rusland?
        • GroenLinks Amsterdam ook actief tegen kernwapens
        • Energievoorziening Oekraïne dreigt in te storten
      • Toespraken oktober 2022 >
        • De annexaties, nieuwe wapenleveringen en de nucleaire dreiging
        • Oorlog vergiftigt alles...
        • NAVO oefent voor kernoorlog
        • Oorlog wordt gemener en groter
        • Amerikaanse kernbom versneld naar Nederland
      • Toespraken september 2022 >
        • Oorlog kost werknemers maandsalaris
        • Oorlog op kruispunt
        • Meer wapens en slecht weer
        • Risico op nieuwe escalatie
      • Toespraken augustus 2022 >
        • Kerncentrales als oorlogswapen
        • Zorgen over verdere escalatie
        • De oorlog na 180 dagen
        • Rechten van arbeiders in Oekraïne
      • Toespraken juli 2022 >
        • Westerse precisie versus domme bommen
        • 5 maanden oorlog...
        • Een feest voor de wapenindustrie
        • Economische oorlogsvoering
        • Grote delen van de wereld worden meegesleept
      • Toespraken juni 2022 >
        • Worden vredesstemmen sterker?
        • Kies partij voor de vrede
        • Oorlog gaat hele zomer door
        • Cruciale fase in de Donbas
        • Een uitputtingsoorlog
        • Geen nieuwe kernwapens in Nederland
      • Toespraken mei 2022 >
        • Kernenergie blijft levensgevaarlijk
        • Was het maar zo simpel...
        • Een nieuw frame voor de oorlog
        • Wat zijn de doelen van Oekraïne?
        • Feministische alternatieven
        • De 5 punten van deze week
        • Choice between non-violence and non-existence
        • Bloediger, veelomvattender en meer escalatie
      • Toespraken april 2022 >
        • Visie van de IS
        • Oorlog in Jemen
        • Iedereen is van de wereld
        • FNV: voor duurzame vrede
        • Geweld moet stoppen
      • Toespraken maart 2022 >
        • Amsterdam BIJ1
        • Waarom we hier staan
        • Wissels omzetten naar vrede
        • 'Nooit meer oorlog..."
  • Discussie & achtergrond
    • Over onderhandelingen >
      • Oproep van de Internationale Vredestop in Wenen
      • Oproep tot onderhandelingen
      • Oproep tot onderhandelen
      • Onderhandelen: voor of tegen
      • Zelenski: stop deze oorlog
      • Reactie op 'Zelenski: stop deze oorlog'
      • Hervat de onderhandelingen
    • Kerstbestand 2022 >
      • Internationale Oproep voor een Kerstbestand in Oekraïne
    • Oudere artikelen >
      • Escalatiespiraal
      • Sancties, wapens, en de NAVO
      • Masculiene NAVO
      • Wereldwijde beweging nodig
      • Katastroika
      • Voor de Vrede
      • Een jaar oorlog: kom naar ons protest op het Museumplein!
      • We leven in gevaarlijke tijden
      • Vredeskamp bij nucleaire basis Volkel
      • Open brief: 'Voor het te laat is'
      • Kijken met een eerlijke blik
      • Actie tegen fossiel en oorlog verbinden
      • Verklaring Oekrainse Pacifistische Beweging
      • Demonstreren voor Russische dovemansoren
  • Gedichten
    • Justus van Oel >
      • Geen partij
      • Iedereen is iemand
      • Bijna vijfhonderd dagen
      • Er is altijd hoop
      • Wat je weet
      • 9 mei 2022
      • Elke oorlog was de laatste
      • Nu op het Museumplein
      • Boem, boem, bloem
      • In de war
    • Anne Nederkoorn >
      • De les
      • De naaimachien
      • De honger de droogte de vliegen
      • De ogen lachen
      • In duizendvoud vervloekt
      • Voorzichtig schuivend
      • Het bed. De staat. Het bloed.
    • Jos van Hest >
      • De doden
      • Ooit
      • Ik hoorde jullie zingen
      • Wie wil dat niet
      • Geen nieuws
      • Vredesplein
      • Mensenrechten
    • Karlijn Groet >
      • Elke meter
  • Contact
  • English
English
EN

'De puinhopen van de liberale hegemonie'

Foto
Jolle Demmers

Een mini-college van hoogleraar Jolle Demmers tijdens de actie op het Spui

Terwijl de Europese leiders denken dat ze goed bezig zijn, duwt hun politieke koers Europa steeds meer richting oorlog. Hoe kan dat en wat doen we eraan? Daarover gaat dit minicollege van hoogleraar Jolle Demmers dat ze voordroeg bij Stop de Oorlog Amsterdam op 24 oktober op het Spui. Jolle Demmers is sinds 2019 hoogleraar Conflict Studies aan de Universiteit Utrecht en mede-oprichter van het Centre for Conflict Studies. (Ook te beluisteren bij Radio Patapoe.)

In deze tijd van oorlog is het noodzakelijk ons de kunst van herhaling eigen te maken. Ik ben daar nog slecht aan gewend. Wetenschappers zijn ongeduldige snuffelaars, voortgedreven door nieuwsgierigheid. 

Maar herhaling is natuurlijk van groot belang in het publieke debat.
Zeker een debat dat zo wordt overheerst door oorlogstaal.

Het is daarom goed om te zien dat jullie dit wél doen. Hoe jullie telkens terugkeren naar dit plein. Maand na maand na maand. En het verzet tegen oorlog, en de hoop op een realistische vrede, blijven agenderen.
Goed ook om te zien dat een bredere groep zich verbindt met het verzet tegen oorlog. Tegen het recept van ‘escalatie zonder uitweg’ waarin de Europese elite zich heeft vastgebeten.

Twee zaken beginnen nu door te dringen bij een groter publiek. Ten eerste, hoe de nieuwe Wet Defensiegereedheid ruimte biedt tot ook dwingende vormen van rekrutering van reservisten. Ten tweede, hoe de NAVO wel degelijk offensieve ambities heeft. Recentelijk betoogde NAVO-chef Rutte dat Iran, en het hele Midden-Oosten,  “onze achtertuin” zijn. Het is Europa, en niet de VS,  dat daar “orde op zaken” moet  gaan stellen zodra we genoeg militaire capaciteit hebben. Dankzij de 5 procent Defensie uitgaven.

Jongeren begrijpen dat dit ander koek is dan het verdedigen van Nederland of Europa - iets waar ze het nut van kunnen inzien. Europese leiders verbinden zich nog altijd met het imperiale militarisme van de VS. En daarmee is het niet ondenkbaar dat Nederland zich wederom zal begeven in een offensieve oorlog buiten het NAVO grondgebied. Zoals eerder de rampzalige militaire operaties in Afghanistan, Irak, Libië.

Mensen merken ook hoe Europese leiders (terecht) hameren op de Russische invasie als criminele daad van agressie, maar tegelijkertijd zwijgen over de onrechtmatige aanvallen op Venezuela, Cuba, Iran, en hun juridische verplichting tot het stoppen van de genocide op de Palestijnen niet nakomen. Het begint door te dringen dat die verbinding met de Amerikaanse liberale hegemonie ons binnenkort wellicht in een avontuur in de Chinese Zuidzee doet belanden, of in een strijd tegen de Houthi’s, of waar ook ter wereld.
​
Ik wil daar vanavond op dit winderige plein een paar dingen over zeggen.
Twee uitgangspunten helpen mij daarbij;


  • Analyse is de best therapie tegen wanhoop. Net als het kan helpen om in een persoonlijke crisis in therapie te gaan, zo is het ook met een samenleving in crisis. Het helpt om te blijven analyseren hoe we in deze mondiale shitshow van geweld zijn beland.
  • Heb aandacht voor het eigen aandeel in een conflict. Vaak is het niet zozeer de ‘waarheid’ die als eerste sneuvelt in een oorlog, maar vooral het vermogen tot zelfreflectie en kritiek.

Ik breek mijn mini-college in drie stukken:
  • De oorlogen die zijn gevoerd in onze naam.
  • Hoe het Westen tegen haar grenzen aanloopt.
  • Wat dit betekent voor Europa, en Oekraïne in het bijzonder.

Ik vraag jullie daarbij om mee uit te zoomen uit de dagelijkse oorlogswaanzin. Kortom, om 'systeemgevoelig' te worden. De oorzaken van het huidige oorlogscomplex liggen dieper dan de spektakelpolitiek en antagonistische relaties die het dagelijks nieuws kleuren. Natuurlijk hebben de karakters, bestuursstijlen en ideologische drijfveren van leiders zoals Trump, Netanyahu, Poetin, Zelenski, Rutte, Von der Leyen en hun entourages effecten in de praktijk: van onverwachte sancties tot nachtelijke luchtaanvallen en diesel-deals. Maar politieke macht gaat over meer dan transacties en samenzweringen en dient te worden gesitueerd in de context van grotere geopolitieke en vooral politiek-economische contradicties en ontwikkelingen.

ONZE OORLOGEN
De Westerse escalatie-reflex is onderdeel van de unipolaire geopolitieke orde van na de Koude Oorlog – die zich machtig waant, maar zich ook bedreigd voelt. En tegen haar grenzen aanloopt, in deze oorlog met Rusland, en nu ook Iran. Het toont de hoogmoed, maar ook het provincialisme van de macht.

Dertig jaar lang kon het Westen, met de VS als hegemon, haar wil opleggen aan de wereld. Dit gebeurde volgens het recept van neoliberaal militarisme: het ‘openbreken’ van ‘gesloten’ politieke en economische systemen voor Westers kapitaal met behulp van militaire middelen. De oorlogen in Irak, Libië, Iran en Venezuela -maar ook de gretigheid waarmee Oekraïne binnen de Westerse orbit werd gebracht - zijn voorbeelden van een strategie om ieder alternatief voor het Westerse kapitalisme in te tomen.

Landen werden onder het mom van een acute existentiële bedreiging (massavernietigingswapens), of in naam van mensenrechten ‘opengebroken’. Uiteraard voor hun eigen bestwil, en vaak onder de vlag van vrijheid en democratie. De VS heeft meer dan 750 militaire bases buiten haar grondgebied waarvan uit het (vaak in coalitieverband) snel kan ingrijpen als Amerikaanse nationale belangen worden bedreigd.

De onzinnige oorlog in Afghanistan en de invasie van Irak konden straffeloos worden uitgevoerd en bleven zonder politieke gevolgen. De bombardementen op Libië leidden tot een implosie van het monopolie op geweld en de opkomst van ISIS in Noord-Afrika [noot 1]. Het veelvuldig gebruik van killer-drones in Jemen, Somalië, en Pakistan met duizenden burgerdoden, en de ‘precisiebombardementen’ --waaronder Hawija-- op Irak en Syrië waren in het Westen nauwelijks nieuwswaardig.

In geen van deze gevallen leverden Westerse militaire interventies en hun pogingen tot regime change iets anders op dan ontwrichting, puinhopen, burgerdoden, vluchtelingenstromen, de opkomst van radicale milities, de implosie van het monopolie op geweld, en grootschalige buitenlandse economische exploitatie. Brown University rekende dit jaar uit hoe de Global War on Terror wereldwijd tot 4.5 tot 4.7  miljoen (directe en indirecte) doden heeft geleid [noot 2]. En dat is een conservatieve inschatting. Haast geen Europese burger kent dit getal. Of kan zich daar iets bij voorstellen. 


DE GRENZEN AAN DE MACHT
Wat Europa snel is vergeten, of nooit heeft willen weten, is in de rest van de wereld, met name de BRICS landen en Afrika, allang doorgedrongen.
Dat onder het verhaal (en wie weet ook het oprechte geloof) in het verspreiden van democratie en mensenrechten een andere realiteit schuil gaat.

De puinhopen van Irak en Libië, en Trumps heldere boodschap aan Venezuela en Iran (en Groenland), hebben inmiddels duidelijk gemaakt dat het hier niet gaat over vrijheid en democratie maar om de implementatie van een MAGA-versie van het kapitalisme. Het militaire geweld van de VS manifesteert zich juist daar waar oliereserves of andere waardevolle grondstoffen worden ingezet voor een (inter)nationale alternatieve politieke agenda en economisch model: zoals ooit de bedoeling was in Venezuela en Cuba, maar ook in Irak, Libië, Iran en Rusland.

Ook China conformeert zich niet: Westers kapitaal krijgt geen grip op het gevoerde economisch beleid en is niet in staat de markt te dicteren. Dat leidt tot grote spanningen en de opbouw van Amerikaanse militaire bases in de Chinese Zuidzee.

Kortom, de liberale hegemonie van het Westen loopt voor het eerste militair tegen haar grenzen aan: in Iran, in Rusland. En wordt economisch uitgedaagd door China. De vraag is of het westen bereid is haar positie van top-dog op te geven, en een plaats te accepteren in een multipolaire wereld, of blijft vasthouden aan het recept van militair neoliberalisme.


EUROPA
Intussen zie ik nog steeds hoe sterk de Europese elite, maar ook veel Europeanen, zichzelf verbeelden als de brenger van vrijheid, democratie en recht. Wij vechten tegen de barbaren aan de grens van Europa, en bestrijden het kwaad in de wereld. Ondanks discussies over postkolonialisme, en excuses voor slavernij, ligt het idee van beschavingsimperialisme nog diep verankerd in ons collectieve bewustzijn.

Ik denk ook dat dit in essentie de reden is dat de Europese elite volkomen is vastgelopen in de Oekraïne oorlog, en niets anders kan bedenken dan vasthouden aan dit zelfbeeld, met een starre koppigheid. En wederom geen grip krijgt op hoe de VS een heel andere agenda nastreven.

In al hun verdeeldheid blijven de Europese elites vasthouden aan hun mantra: 'We blijven wapens sturen, niet alleen voor verdediging, maar ook om diep in Rusland toe te slaan. Onderhandelen met Poetin heeft geen zin. Rusland moet worden uitgeput. Het Russische regime is als Nazi-Duitsland. We mogen nooit een Chamberlain worden. De Oekraïners moeten doorvechten.'

We houden ons vast aan het script van de enige oorlog die we kennen en koesteren, de Tweede Wereldoorlog: De strijd van goed tegen kwaad, die vijf jaar duurde, en aan het einde overwonnen de Goeden.

Europa is niet van plan om zélf troepen te sturen om Oekraïne bij te staan. We houden vast aan een veilige langeafstandsoorlog. Tegelijkertijd blijft de ‘kroniek van een aangekondigde oorlog met Rusland’ een vast programmapunt aan de talkshow-tafels. Bewindslieden vertonen daarbij een paradoxaal verlangen naar oorlog.

Zo kondigden onlangs de Minister van Defensie, schoorvoetend gevolgd door de Minister-president, dat zij Rusland voortaan zouden aanmerken als “de vijand”. Zij plaatsen Nederland daarmee in een directe relatie van interstatelijk gewapend conflict met Rusland. Dit is niet alleen roekeloos, maar ook ondemocratisch. De regering mag het land namelijk niet in oorlog verklaren zonder toestemming van de Staten-Generaal (artikel 96 van de Grondwet). Zo’n wet is er niet voor niets: de stap naar oorlog is extreem ingrijpend en verwoestend en dus met strenge procedures van democratische controle omkleed [noot 3].

Intussen wacht Oekraine een koude oorlogswinter.
Het luchtafweergeschut raakt uitgeput.
Amerika zet Starlink in als knipperlicht.
Soldaten en burgers sterven in een gruwelijke (front)oorlog, onder de gekmakende terreur van First Person View drones. De schatting staat op een miljoen gesneuvelde of zwaargewonde soldaten.
Europa heeft nog steeds geen ander plan dan doorvechten.

TWEE SCENARIO'S
Ik zie twee zwarte scenario’s, of een combinatie van beide, opdoemen.
  • De Trump delegatie van Kushner en Witkoff gooit het op een akkoord met Rusland en confronteren Oekraine met een keiharde deal. Blackrock mag met Europees geld Oekraine als enclave economie opbouwen, Nordstream komt onder gezamenlijke exploitatie van VS-Rusland – die samen hun macht uitoefenen op de noodlijdende Europese economie.
  • Extreemrechts komt aan de macht in Frankrijk en Duitsland en gaat met de vrede aan de haal. In dat geval wordt alle steun aan Oekraine stilgezet, en worden vluchtelingen het land uitgeschopt.

​Misschien dat dit vooruitzicht, en de slogan LAAT EXTREEM-RECHTS NIET DE VREDE KAPEN, Europese leiders kan aanzetten om van hun starre mantra af te stappen.
​
Intussen hoop ik dat de burgers van Europa hun oproep tot vredesinitiatieven blijven herhalen. En herhalen. Op pleinen. In de regen. Ondanks de tegenwind.
 

Noten:
[Noot 1]Naar schatting zijn tussen 2001 en 2023 meer dan 940.000 mensen om het leven gekomen door direct oorlogsgeweld in de nasleep van 9/11, in landen als Irak, Afghanistan, Syrië, Jemen en Pakistan. Van hen waren er meer dan 432.000 burger. Het aantal mensen dat gewond raakte of ziek werd als gevolg van deze conflicten ligt vele malen hoger; dat geldt eveneens voor het aantal burgers dat "indirect" is overleden – door de vernietiging van economieën, zorgstelsels, infrastructuur en het milieu als gevolg van de oorlogen. Naar schatting zijn in de oorlogsgebieden die ontstonden na 11 september 3,6 tot 3,8 miljoen mensen indirect om het leven gekomen. Hiermee komt het totale dodental op ten minste 4,5 tot 4,7 miljoen – en dat aantal loopt nog steeds op.

[Noot 2] In 2016 publiceerde het buitenlandcomité van het Britse Lagerhuis een rapport over de NAVO-interventie in Libië. Deze was volgens het comité gebaseerd op inaccurate inlichtingen en een overtrokken dreigingsbeeld. Ook ontbrak de strategie om Libië na Kaddafi te helpen opbouwen. Het resultaat was ‘een politieke en economische ineenstorting, conflicten tussen milities en tribale leiders, humanitaire crises, migratiecrises, grootschalige schendingen van de mensenrechten, de verspreiding van wapens van het Kaddafi-regime over de regio en de opkomst van ISIS in Noord-Afrika’. Een jaar voor de NAVO-inval, in 2010, stond Libië nog op nummer 53 van meest (breed) ontwikkelde landen op het vlak van gezondheid, onderwijs, en inkomen van het UN Human Development Report. Ondanks de decennialange staatsrepressie en inperking van mensenrechten was het daarmee het hooggeplaatste Afrikaanse land, met betere levensomstandigheden dan Brazilië, Mexico of Servië.

[Noot 3] Technisch gezien maken de belangrijkste vertegenwoordigers van Nederland in zaken van oorlog en vrede zich hier (vast in volle onwetendheid) mogelijk zelfs schuldig aan een misdrijf tegen de veiligheid van de staat. Volgens artikel 100 van het Wetboek van Strafrecht kan iemand namelijk tot hoogstens10 jaar celstraf krijgen indien deze  ‘opzettelijk enige handeling verricht waardoor het gevaar ontstaat dat de staat in een oorlog wordt betrokken’.

Lees meer van Jolle Demmers

Klik hier om te bewerken.


​Volg ons


Proudly powered by Weebly
  • Home
  • actualiteit en analyse
    • De puinhopen van de liberale hegemonie
    • Onderhandelingen beloofd maar de oorlog gaat volop door
    • Zelensky staat voor zware keuze
    • Kabinet draagt zelf bij aan internationale geopolitieke instabiliteit
    • Verzet tegen militariseringswet komt op gang
    • Is het einde van de oorlog in zicht
    • Een zomer van uitputtingsoorlogen
    • Hoe verder Drie scenario's voor Oekraine
    • Hoe de twee oorlogen elkaar steeds meer kruisen
    • Wordt de oorlog in Oekraine vergeten
    • Welke les trekken we uit vier jaar oorlog
    • Ook tijdens de gesprekken blijven de bommen vallen
    • Gaan onderhandelingen voor een snelle oplossing zorgen
    • Hoe komen de Oekrainers de winter door...
    • Kan een nieuw 20-puntenplan vrede brengen
    • Europese leiders in de ban van vredespaniek
    • Is de korte herfst van de diplomatie alweer voorbij
    • Is dit een nieuwe ronde in de oorlog of toch de laatste
    • Een hele slechte week voor Oekraine
    • Oekraine loopt leeg - opnieuw verlaten 100.000 jonge mannen het land
    • Wie is in staat om deze uitputtingsoorlog te beeindigen
    • Escaleren om te onderhandelen - gaat dat werken
    • Gaan we van drone-stress toch naar onderhandelingen
    • september 2025 >
      • Alle verloren gebied terug naar Oekraine - kan dat wel
      • Wordt de NAVO de Oekraine-oorlog ingezogen?
      • De moeizame zoektocht naar een uitweg uit de oorlog
    • juli 2025 >
      • Hoe dichtbij is vrede in Oekraine?
      • Hoe de Oekraine-oorlog escaleert naar wereldschaal
    • juni 2025 >
      • Een vredesplan in tijden van oorlogskoorts
      • Hoe Amerikaans verval de wereldcrisis groter maakt
      • Oekraine en Rusland tussen drones en onderhandelingstafel
    • mei 2025 >
      • Waarom gaat het allemaal zo langzaam
      • Hoe kansrijk is een gesprek tussen Rusland en Oekraine
      • Gaat het Amerikaanse vredesinitiatief vastlopen
    • april 2025 >
      • Wordt het buigen of barsten voor Oekraine
      • Hoe de druk verder oploopt in Oekraine en de Europese Unie
      • De NAVO wordt vandaag 76 hoe lang zal ze leven
    • maart 2025 >
      • VS praat met Rusland, EU in verwarring
      • De onderhandelingen zijn begonnen maar het sterven gaat door
      • Terwijl de Atlantische wereld verbrokkelt gaat de oorlog door
    • februari 2025 >
      • Drie jaar oorlog en wat nu
      • Hoe Trumps telefoontje NAVO en Oekraine in een draaikolk stort
      • Waarom Trump zijn toevlucht neemt tot intimidatie en bedreiging
    • januari 2025 >
      • Hoe Trump een nieuwe fase begint in de oorlog en binnen de NAVO
      • Hoe neemt Biden afscheid van Oekraine
    • Van week tot week 2024 >
      • december 2024 >
        • Hoe de oorlog nu ook de NAVO zelf aantast
        • Terwijl wij wachten op Trump...
        • Wie krijgt straks de Oekrainse bodemschatten
      • november 2024 >
        • Uitgeput Oekraine bestookt Russisch achterland
        • Langzaam kruipt Trumps schaduw over de wereld
        • Zo wordt de oorlog in Oekraine steeds internationaler
      • oktober 2024 >
        • Waarom Zelensky nu ook een actieplan nodig heeft
        • Nie wieder Krieg
        • Hoe houdt Zelensky zijn overwinningsplan nog overeind
      • september 2024 >
        • Waarom dit een beslissende week is voor Oekraine
        • Waarom de oorlog in Oekraine op een kruispunt staat
        • Op deze manier denkt Oekraine alsnog de oorlog te winnen
      • augustus 2024 >
        • Hoe Oekraine Rusland binnenviel om beter te kunnen onderhandelen
      • juli 2024 >
        • Hoe Oekraine met China onderhandelt over een deal met Rusland
        • Waarom de tegenstellingen in de wereld scherper worden
        • De uiteenlopende signalen van Zelensky
      • juni 2024 >
        • Na 850 dagen oorlog nog geen eind in zicht
        • Diplomatie nu aanvaard als tweede spoor in de oorlog
        • Nieuwe escalatie of toch naar de onderhandelingstafel
      • mei 2024 >
        • Wordt het escalatie of onderhandelen
        • Houdt Oekraine stand deze zomer
      • april 2024 >
        • Oorlog gaat weer nieuwe fase in
        • Dienstplicht Oekraine oneindig
        • Staat het front op instorten
      • maart 2024 >
        • De tunnel van het oorlogsdenken
        • Oorlog op een kruispunt
        • ‘Onderhandelingen onvermijdelijk’, maar wanneer
      • februari 2024 >
        • Moet Nederland Amerikaproof worden gemaakt
        • Wie heeft een pil tegen de oorlogskoorts
      • januari 2024 >
        • Westen plant voor nog tien jaar oorlog in Oekraine
        • NAVO provoceert met enorme oefening
        • Oekraine zoekt nieuwe strategie
    • Van week tot week 2023 >
      • december 2023 >
        • Aan het eind van een bloedig tweede oorlogsjaar
        • De bedreigingen voor Oekraine
        • Zelensky Oorlog komt in nieuwe fase
      • november 2023 >
        • De balans van 21 maanden oorlog
        • Onderhandelingen of uitputtingsoorlog
        • Navo wil onderhandelen Oekraine in nood
      • oktober 2023 >
        • Voorbereiding voor een lange oorlog
        • Onderdrukte paniek...
        • 600 dagen oorlog
        • Nederlandse generaal wil meer wapenfabrieken
      • september 2023 >
        • Voorbereid op een lange slepende oorlog
        • Een lange oorlog in het verschiet
        • Zelenski waarschuwt en bedreigt Europa
        • Over dienstplichtontduikers en Poolse boeren
      • augustus 2023 >
        • Escalatie uitputting en twijfel
      • juli 2023 >
        • Ambities en tegenslag op het slagveld
        • 500 dagen oorlog - 500 dagen barbarij
        • Oorlog gaat door - militarisering van Europa ook
      • juni 2023 >
        • Stilte voor de storm...
        • Oorlog komt in nieuwe fase
        • Afrika: Stop de oorlog
        • Gevecht over toekomst Rusland
      • mei 2023 >
        • Wachten op een nieuw front in het oosten
        • Geen Amerikaanse kernwapens in Europa
      • april 2023 >
        • Komt er een Oekraiens offensief
        • De betekenis van de gelekte stukken
        • De mislukte herovering van de kerncentrales van Zaporisha
        • De zorgen van Zelensky
  • Toespraken
    • De verschrikkelijke dwang van de oorlog
    • Praat met uw kind voordat Defensie het doet
    • Deze oorlogsstemming is heel gevaarlijk
    • Nieuwe defensiewet zet rechten op de tocht
    • Vrede is de enige weg naar bevrijding
    • Rik Bresters van Dwars tegen dienstplicht
    • Oorlog aan den oorlog
    • Wij willen geen wapenwedloop meer
    • Toespraken 2025 >
      • Voorstellen voor een internationale vredesbeweging
      • Tofik Dibi (BIJ1) 'Oorlogspolitiek gaat zorgen voor grootste sociale afbraak
      • Vredescomite UvA: 'Studenten willen geen oorlogshitsers'
      • Begrijpen wij wel echt wat een kernoorlog betekent
      • Een wapenwedloop biedt geen veiligheid
    • Toespraken 2024 >
      • Kanttekeningen bij een oud gedicht
      • Laten we ons inzetten voor meer menselijkheid
      • Boycot Desinvesteren en Sancties gericht op Israel (BDS)
      • Over Gaza Oekraine en de NAVO en hoe ze samenhangen
      • De Navo is niet welkom aan de universiteit
      • Waarom is de afslag naar neutraliteit gemist
      • Beeindig deze waanzin
    • Toespraken 2023 >
      • Ik durf niet meer na te denken over oplossingen
      • Weg met het oorlogsklimaat
      • Jolle Demmers over Necro-politiek
      • Vrede is heel kostbaar
      • Verken mogelijkheid compromis
      • Westerse wereldheerschappij loopt op z'n eind
      • Toespraken juni 2023 >
        • Nederland zit vast in gevaarlijke oorlogslogica
        • War knows no Mercy
      • Toespraken mei 2023 >
        • Tanks brengen geen vrede
      • Toespraken april 2023 >
        • Oekraine, wapens, militarisme en klimaatcrisis
        • Over demonstreren...
      • Toespraken maart 2023 >
        • Hoe gevaarlijk is munitie met verarmd uranium
        • Kernwapens in Wit-Rusland en West-Europa
        • Onderhandelen of lenteoffensief
        • Oproep tot onderhandelen (herhaling)
        • Munitie Munitie
      • Toespraken februari 2023 >
        • This barbaric war is also killing my country Russia
        • Een jaar oorlog
        • Onze kernenergie blijft afhankelijk van Rusland
        • Het Russisch handelskantoor gaat dicht
        • No Belarusian troops for the war
        • Gaat het laatste kernwapenverdrag eraan?
        • Stop the killing!
        • Begint medicijn tegen oorlogskoorts te werken?
      • Toespraken januari 2023 >
        • Meer oorlog, meer loze woorden
        • Nieuw offensief in voorbereiding
        • Eenheid in verscheidenheid
        • Hoeveel tanks heeft Oekraïne nodig?
        • In oorlog met Rusland - direct of indirect?
        • De roep om Plan B
    • Toespraken 2022 >
      • Toespraken december 2022 >
        • Wat is het karakter van deze oorlog?
        • Geen Kerstbestand, wel roep om onderhandelen
        • Onze Oekraïense en Russische vrienden...
        • Oekraine mag van VS nu in Rusland aanvallen
        • Start olieboycot en spanningen in Westerse kamp
        • Wie maakt de meeste oorlogswinst?
      • Toespraken november 2022 >
        • Geen verschroeide aarde maar terreur door bevriezing
        • Waartoe leidt de zware nederlaag van Rusland?
        • GroenLinks Amsterdam ook actief tegen kernwapens
        • Energievoorziening Oekraïne dreigt in te storten
      • Toespraken oktober 2022 >
        • De annexaties, nieuwe wapenleveringen en de nucleaire dreiging
        • Oorlog vergiftigt alles...
        • NAVO oefent voor kernoorlog
        • Oorlog wordt gemener en groter
        • Amerikaanse kernbom versneld naar Nederland
      • Toespraken september 2022 >
        • Oorlog kost werknemers maandsalaris
        • Oorlog op kruispunt
        • Meer wapens en slecht weer
        • Risico op nieuwe escalatie
      • Toespraken augustus 2022 >
        • Kerncentrales als oorlogswapen
        • Zorgen over verdere escalatie
        • De oorlog na 180 dagen
        • Rechten van arbeiders in Oekraïne
      • Toespraken juli 2022 >
        • Westerse precisie versus domme bommen
        • 5 maanden oorlog...
        • Een feest voor de wapenindustrie
        • Economische oorlogsvoering
        • Grote delen van de wereld worden meegesleept
      • Toespraken juni 2022 >
        • Worden vredesstemmen sterker?
        • Kies partij voor de vrede
        • Oorlog gaat hele zomer door
        • Cruciale fase in de Donbas
        • Een uitputtingsoorlog
        • Geen nieuwe kernwapens in Nederland
      • Toespraken mei 2022 >
        • Kernenergie blijft levensgevaarlijk
        • Was het maar zo simpel...
        • Een nieuw frame voor de oorlog
        • Wat zijn de doelen van Oekraïne?
        • Feministische alternatieven
        • De 5 punten van deze week
        • Choice between non-violence and non-existence
        • Bloediger, veelomvattender en meer escalatie
      • Toespraken april 2022 >
        • Visie van de IS
        • Oorlog in Jemen
        • Iedereen is van de wereld
        • FNV: voor duurzame vrede
        • Geweld moet stoppen
      • Toespraken maart 2022 >
        • Amsterdam BIJ1
        • Waarom we hier staan
        • Wissels omzetten naar vrede
        • 'Nooit meer oorlog..."
  • Discussie & achtergrond
    • Over onderhandelingen >
      • Oproep van de Internationale Vredestop in Wenen
      • Oproep tot onderhandelingen
      • Oproep tot onderhandelen
      • Onderhandelen: voor of tegen
      • Zelenski: stop deze oorlog
      • Reactie op 'Zelenski: stop deze oorlog'
      • Hervat de onderhandelingen
    • Kerstbestand 2022 >
      • Internationale Oproep voor een Kerstbestand in Oekraïne
    • Oudere artikelen >
      • Escalatiespiraal
      • Sancties, wapens, en de NAVO
      • Masculiene NAVO
      • Wereldwijde beweging nodig
      • Katastroika
      • Voor de Vrede
      • Een jaar oorlog: kom naar ons protest op het Museumplein!
      • We leven in gevaarlijke tijden
      • Vredeskamp bij nucleaire basis Volkel
      • Open brief: 'Voor het te laat is'
      • Kijken met een eerlijke blik
      • Actie tegen fossiel en oorlog verbinden
      • Verklaring Oekrainse Pacifistische Beweging
      • Demonstreren voor Russische dovemansoren
  • Gedichten
    • Justus van Oel >
      • Geen partij
      • Iedereen is iemand
      • Bijna vijfhonderd dagen
      • Er is altijd hoop
      • Wat je weet
      • 9 mei 2022
      • Elke oorlog was de laatste
      • Nu op het Museumplein
      • Boem, boem, bloem
      • In de war
    • Anne Nederkoorn >
      • De les
      • De naaimachien
      • De honger de droogte de vliegen
      • De ogen lachen
      • In duizendvoud vervloekt
      • Voorzichtig schuivend
      • Het bed. De staat. Het bloed.
    • Jos van Hest >
      • De doden
      • Ooit
      • Ik hoorde jullie zingen
      • Wie wil dat niet
      • Geen nieuws
      • Vredesplein
      • Mensenrechten
    • Karlijn Groet >
      • Elke meter
  • Contact
  • English