Saskia Molin

Filosofe Simone Weil over de dynamiek van geweld

Dit citaat van Simone Weil werd op 24 september 2026 voorgedragen door Saskia Molin tijdens het vredesprotest op het Spui in Amsterdam.
 
In september 1939 schreef de Franse filosofe Simone Weil een analyse van de dynamiek van geweld. Hierin beschrijft ze op indringende wijze de onvrijheid van alle soldaten die aan de strijd deel hebben.

Simone Weil: ‘Zelfs als je de oorlog eenmaal hebt ervaren, blijft hij in eerste instantie onwerkelijk. De dwang die kenmerkend is voor de oorlog is verschrikkelijk, totaal anders dan die van arbeid-in-vredestijd; de ziel onderwerpt zich pas aan de dwang van de oorlog als ze er niet langer aan kan ontkomen; en zolang ze er aan kan ontsnappen brengt ze haar dagen door zonder noodzaak, als spel, als droom, willekeurig en onwerkelijk. Gevaar is dan een abstractie, de levens die je verwoest zijn als speeltjes die door een kind kapotgemaakt worden, en net zo onbetekenend.
Maar bij de meesten blijft die toestand niet. Er komt een dag waarop de angst, een nederlaag, de dood van geliefde medesoldaten de ziel van de soldaat doet breken onder die dwang. De oorlog houdt dan op spel of droom te zijn, de soldaat begrijpt dan pas echt dat hij een werkelijkheid is. Een harde werkelijkheid, oneindig veel harder om te verdragen omdat ze de dood omvat… omarmt?
Iedere ochtend verminkt de ziel zichzelf als ze zich van elk streven ontdoet, omdat de gedachte niet in de tijd kan reizen zonder langs de dood te komen. Aldus schakelt de oorlog elk besef van een doel uit, zelfs het idee van oorlogsdoelen. Én van de gedachte om een einde aan de oorlog te maken.’
 
Saskia: Voel je hoe in-triest dit is?!
Wij hebben een doel!
De oorlog de wereld uit!
Nóóit meer oorlog
Geen militarisme!
Leve de Mens-met-een-hoofdletter!
Dan leeft de Aarde op!
Leve de Aarde, die ook diep lijdt onder de oorlog
Leve de Aarde, die unieke planeet in het universum!
Nooit meer Oorlog! 

Saskia Molin is actief bij Stop de Oorlog Amsterdam

Klik hier om te bewerken.