Dolph Kessler uit Friesland op het Spui tijdens een actie van Stop de Oorlog Amsterdam

Toespraak Dolph Kessler, fotograaf en oud-wethouder van Leeuwarden op 24 oktober 2025

Tijdens de actie op het Spui maakte Dolph gebruik van een ingekorte versie in verband met de regen. Hieronder staat de oorspronkelijke versie die iets uitgebreider is.
​
Mijn naam is Dolph Kessler. Vorig jaar bracht ik het boek Oorlog of vrede, willen winnen of gelijkspel uit. Vandaag presenteer ik hier het vervolg met als titel 'Strategieën en ideeën voor een internationale vredesbeweging met impact'. Het waarom van dit boek vat ik voor jullie samen in 10 punten.
 
1 – Er komen ongekende veranderingen aan.
De veranderingen die wij nu meemaken zijn groter dan ooit in de geschiedenis.
Denk eens tweehonderd jaar terug. We voeren nog met trekschuiten en Napoleon versleepte zijn kanonnen nog met paarden.
Kijk waar we nu staan: auto’s, internet, kernwapens en drones. Alles is mondiaal geworden.
Denk nu nog eens tweehonderd jaar verder: alles nog sneller, nog complexer, met technologieën die we ons in het geheel niet kunnen voorstellen. Ook met steeds krachtiger wapensystemen en digitale oorlogsvoering. Maar één ding lijkt niet te veranderen: de grootmachten blijven vechten om de hoogste plaats op de apenrots.
 
2 – Dat gaat een keer mis.
We staan hier niet alleen voor Oekraïne en Gaza, maar ook voor de generaties na ons.
Het moet gaan om vrede. Niet alleen voor nu, maar voor altijd
Ik citeer Ron Keller, oud-ambassadeur in Rusland en China:
“Pas als je de ander begrijpt dan kan je ook gaan samenwerken. Misschien ben ik hopeloos naïef, maar er is geen weg voorwaarts voor de mensheid als we door blijven gaan met dit soort conflicten. Dan zal er op een keer eens op een knop gedrukt worden en gaat er iets heel erg mis. We kunnen als mensheid, los nog even van het klimaat, de uitdagingen voor onze kleinkinderen niet oplossen als we doorgaan met ruzie maken en oorlog voeren.”
Het is in drie zinnen de kern waar het om gaat.
 
3 – Daarmee kom ik op punt 3, het besef van de urgentie
We zullen echt iets moeten gaan doen aan de manier waarop we nu de geopolitieke beslissingen nemen en de oorlogen voeren die daaruit voortkomen. De strijd om de macht is minstens zo bedreigend als de klimaatcrisis. De kans op een kernoorlog neemt toe. Binnen een periode van honderd of tweehonderd jaar lijkt een kernoorlog bijna onvermijdelijk.
We zullen het echt fundamenteel over een andere boeg moeten gooien, want we kunnen niet eeuwig langs het randje van de afgrond blijven lopen. Dat is met veel geluk 70 jaar goed gegaan. Maar voor hoe lang nog?
De doomsday clock staat op 5 voor 12.
 
4 – Het kan ineens heel snel gaan.
De klimaatcrisis ontvouwt zich in decennia, maar een wereldoorlog kan in enkele weken ontstaan én worden uitgevochten. Lees het boek “Kernoorlog” van Annie Jacobsen. Je wordt er niet goed van. Presidenten hebben 5 a 6 minuten de tijd om te beslissen om kernwapens in te zetten. In haar scenario is binnen 72 uur de wereld vernietigd. Wat wij stap voor stap laten escaleren, kan in één moment ontploffen.
 
5 – Het is alle hens aan dek. Er is geen tijd te verliezen.
Ik denk graag voorbij de conflicten van vandaag. Op de langere termijn zijn de risico’s immens. Wij staan daar niet dagelijks bij stil, en misschien is dat voor onze gemoedsrust maar goed ook. Toch moeten we de risico’s onder ogen zien en de koers proberen te verleggen. De vredesbeweging heeft daarbij een hoofdrol. Want als wij het niet doen — wie doet het dan wel?
 
Tot zover de analyse. Maar wat moet er concreet gebeuren?
 
6 - Het dominante narratief moet op de schop.
Het heersende narratief is een oude zogenaamde “wijsheid”: Als je vrede wilt bereiken, dan moet je je voorbereiden op oorlog. En dat doen we momenteel in een hoog tempo met idiote bedragen voor het militaire apparaat en vreselijk opgefokte vijandsbeelden over en weer.
Dat is de logica van de oorlog; een logica dat leidt tot angst, escalatie en wantrouwen.
Maar ook, nog veel belangrijker, een logica die niet werkt. Minstens 50 % van de oorlogen in de afgelopen eeuwen waren niet nodig geweest en zijn ontstaan door misverstand, angst voor de ander en eergevoel.
 
Dat moet dus anders. We moeten er een ander begrip tegen over stellen. Vaak hebben we het dan over diplomatie en met elkaar praten. Zo heb ik er ook over gesproken. Maar het raakt volgens mij toch de kern niet. Ik vind de logica van de vrede een steviger begrip. Dat wil zeggen vanaf het begin van een conflict uitgangspunten hanteren die het behoud van vrede tot doel hebben. Vrede behoud je namelijk niet door sterker te worden dan de ander, maar door te luisteren, nieuwsgierig te zijn, niet met twee maten te meten, compromissen te willen sluiten en meer. In dit nieuwe boekje heb ik 10 “gedragsregels” opgenomen.
Als deze manier van handelen in het Oekraïense conflict vanaf het begin was toegepast was deze oorlog niet ontstaan, daar ben ik heilig van overtuigd.
Dan was daar dezelfde keuze uit voortgekomen als Oostenrijk en Finland in de jaren vijftig van de vorige eeuw gekozen hebben; namelijk militaire neutraliteit en het conflict met Rusland uit de weg gaan.
 
7. We moeten aansluiten bij potenties die de Verenigde Naties hebben.
Een paar maanden na een verwoestende Wereldoorlog werd in 1945 het VN-Handvest gebouwd. Een stelsel van uitgangspunten die in feite de logica van vrede vertegenwoordigen, alhoewel ze nooit zo genoemd zijn. Het VN-Handvest heeft nooit goed gefunctioneerd, maar het verdient een nieuw leven als fundament voor wereldvrede. Het lange-termijndoel is een paradigmaverschuiving: niet langer het recht van de sterkste en het willen winnen als belangrijkste motief, maar de kracht van het overleg, het compromis, het gelijkspel en het recht. Dat zou één van de belangrijkste pijlers van de vredesbeweging moeten zijn.
 
8. Versnelling en internationalisering.
In de militaire wereld is alles professioneel georganiseerd: strategie, training, logistiek, communicatie.  De vredesbeweging doet veel. Er zijn grote organisaties, en talloze kleine initiatieven. Maar dat is niet voldoende.
Ik pleit voor een tweede spoor: een sterke, internationale en professionele vredesbeweging. Vrede vraagt om dezelfde mate van professionaliteit als oorlog. We moeten het kunnen opnemen tegen het militair-industriële complex dat miljarden te besteden heeft. Vredeswetenschap en vredesactie moeten uit hun schaduw treden.
 
We hebben een ambitieus en breed gedragen plan nodig. Want vrede is van iedereen. Oorlog maakt geen onderscheid tussen progressief of conservatief, rijk of arm, ondernemer of arbeider, gelovig of ongelovig. Ze vernietigt alles wat leeft.
Vrede vraagt om een inclusieve houding: van militairen die pleiten voor de-escalatie tot jongeren die zich verzetten tegen wapenexport en militaire dienst. Je hoeft ook geen pacifist te zijn om mee te doen. De taal van vrede moet universeel zijn: geen slogans die uitsluiten, maar woorden die verbinden.
 
9 – Leren van Greenpeace.
Kijk hoe de milieubeweging het aanpakte: zonder steun van overheden, maar met miljoenen donateurs bouwde het een wereldwijde organisatie op met een jaarlijks budget van 300 a 400 miljoen. Zo’n internationale beweging moeten wij ook maken— autonoom, deskundig, invloedrijk en met voldoende geld om het publieke debat wezenlijk te beïnvloeden. Niet uit idealisme, maar uit noodzaak.
In dit boekje doe ik het voorstel om mensen te zoeken die een Greenpeace achtig model willen optuigen. Mensen met internationale ervaring, breed gespreid over de aarde.
Mannen en vrouwen met charisma, in staat een internationaal verhaal te vertellen over de logica van vrede. En in staat dat om te zetten naar een dijk van een ondernemingsplan.
Om dat een succes te laten worden heb je vele miljoenen aanloopfinanciering nodig. 125 jaar geleden financierde rijke industriëlen het werk van Bertha van Suttner en de bouw van het Vredespaleis. Waarom zou zoiets niet nog een keer kunnen gebeuren. Van de 10.000 puissant rijke miljardairs of miljonairs in de wereld hoeven er maar enkele te zijn die mee willen helpen.  
 
10. Tot slot het laatste punt, de ambitie.
Op het Museumplein voerden 250.000 mensen actie voor het stoppen van de genocide in Gaza. Als de helft van hen 20 euro per jaar zou bijdragen aan een internationale vredesbeweging, dan hebben we 2,5 miljoen. Doneren ze een tientje per maand dan is dat al 30 miljoen— alleen al in Nederland. Wereldwijd kan dat uitgroeien tot honderden miljoenen. En dat geld is hard nodig voor het opbouwen van een vredesbeweging met impact.
 
Ik ga afsluiten. Zie deze tien punten vooral als een poging om het gesprek over gemeenschappelijke standpunten en internationalisering van de vredesbeweging te stimuleren. Daar gaat dit nieuwe boek over. Straks te koop tegen kostprijs: 5 euro.

Klik hier om te bewerken.